Showing posts with label kitaplar. Show all posts
Showing posts with label kitaplar. Show all posts

Thursday, June 2, 2016

29 Sene Sonra Yeniden



29 sene sonra yeniden. 

1987 yılında yayımlanan kitap, ilk senesinde 40 baskıya ulaşıp rekor kırmıştı. 11 sene sonra 1998'de "ahlaka mugayyir" görülerek yasaklanmış, bir ara "küçükleri müstehcenlikten korumak için" poşette satılmıştı.


1987'nin yaz tatilinde gittiğimiz Kuşadası'ndaki kampta, kitabı teyzemden sonra ben de okumaya heveslenmiştim. Ananemle dedemin benim için uygun olmadığını söylemelerinin ardından kitabı okumam tabii ki farz olmuştu. Böylece kah gizlenerek, kah arada enselenerek bitirmiştim bir günde.


Şimdi ilk baskılardan biriyle yeniden karşılaşınca, kitabı oğlumdan bir yaş büyükken okuduğum o günü hatırlamak için yeniden başladım okumaya. Okuduğum kitaplarla da çocukluktan çıktığım dönemin ilk kitabı, enteresan bi şekilde bu olmuştu. Arka kapakta yazdığı gibi, küçücük bir kızın henüz yaşanmamış doğal meraklarından, aşklar, acılar, sahtekarlıklar, hırslarla dolu bir hayatın bazen hafif, bazen ağır kıpırtılarına kadar kendisi için varolabilme çabası.


Önemli, iz bırakan, yol gösteren bir kitaptı benim için, tam da 13'üme bastığım o sene yayımlandığı için şanslıyım. Duygu Asena'yı o yaz tatilinde, bikini giydiğimde artık çocuk gibi görünmeyen bedenime alışmaya çalıştığım kampta tanımış ve ondan bir sürü şey öğrenmiştim.

Monday, June 9, 2014

anne beni seviyor musun?


mutfaktayız. yemek hazırlıyorum. rüya arkamda kendi kendine konuşarak oyun oynarken birden sordu:

- anne beni seviyor musun?
- seviyorum tabii, hem de çok seviyorum. sen bilmiyor musun peki, neden sordun?
- ama sevmiyorsun bazen, değil mi?
- her zaman seviyorum, sen ne yaparsan yap hep seviyorum, nasıl sevmem?
- ama ağladığım zamanlarda beni sevmiyorsun, değil mi?

DONG!

- hayır, ağladığın zamanlarda da seviyorum, ağlayacaksın tabii, ben de ağlıyorum bazen
- ama ben ağlayınca sen bana kızıyorsun

DOĞRU! 
kızıyorum bazen. 

- evet bazen kızıyorum ama kızılacak bir şey yok aslında. istediğin zaman istediğin kadar ağlayabilirsin. herkes ağlar. ben seni ağlarken de çok seviyorum. üzüldüğünü görmeye dayanamadığım için sinirleniyorum herhalde, özür dilerim. hiç kızmamam gerekirdi.

*
ağlamak iyileştirir.

geçenlerde 1 saatlik bir ağlamanın ardından rüya'nın nasıl iyileştiğine tanık oldum. olay tahminimce bir gün önce izlediği çizgi filmde korktuğu bir sahnenin etkisiyle öğle uykusundan çılgınlar gibi ağlayarak uyanmasıyla başladı. o sahnenin onu korkuttuğunu gidip tvyi kapatmasından ve sonra panikle beni arayıp bulduğunda da bana sarılarak uzun uzun ağlamasından biliyordum. günün devamında odalarda hiç bensiz kalmak istememişti, gece de uykuya biraz zor dalmıştı.

ertesi gün ağlayarak uyandığı öğle uykusundan sonra onu ne yapsam sakinleştiremedim. ilk defa başıma gelen bu durum karşısında oturup beklemekten başka çarem olmadığını görebiliyordum. hiçbir sorumun cevabı yoktu, ne yapsam onu avutamıyordum. bana yakın durmak istiyordu, o kadar. kah kucağımda, kah yatağında, avazı çıktığı kadar bağırarak, tepinerek, hıçkırarak tamı tamına 1 saat gözyaşı döktü. 1 saat sonra sakinleşti ve cem'in okuldan döndüğünü görünce neşeyle, şarkılar söyleyerek oynamaya başladı. tabii kriz esnasında evden çıkmayı başarıp cem'i okuldan almaya da gidememiştik. rüya ağlarken cem'in okuldan eve takım arkadaşı ve onun babasıyla birlikte gelmesini ayarlamak zorunda kalmıştım.

o gün durumun sıradan bir kriz olmadığını farkettiğim için sürenin çoğunda sessizce yanında durmayı seçtim. ağladığı için kızdığım günlerden biri değildi yani. ağlamanın rahatlatıcı etkisi üzerine epey okumuştum, eh bilgiyi kullanmanın zamanı gelmişti ama bunlar benim için geçmek bilmeyen, çok zor dakikalardı.

peki rüya neden onu ağlarken sevmediğimi düşünmüştü? çünkü gündelik hayatta bir şeyi istediği gibi yaptırmak için ağladığı zaman sinirleniyorum. paltosunun fermuarını bana çektirmek, ayakkabısını benim giydirmemi istemek, beni 40 kere odasına çağırdığı için artık gitmeyi reddetmem, yarım saat içinde 7 kere çorap ve kıyafet değiştirmek gibi sebepler söz konusu olunca ağladığında kızdığım doğru. halbuki kızmak kısa, kızmadan sakinleşmesini beklemek ise uzun, meşakkatli yol, benim de oradan gitmem lazım -tüm isteklerini onun istediği şekilde yerine getirmek değil bu- keşke her zaman o yoldan gidecek gücü bulabilsem kendimde, hiç kızmasam ama bu mümkün değil benim için, biliyorum.

*

Ağlayan insan engellenmemeli. Ağlamanın bebekler, küçük çocuklar, dahası hepimiz için müdahale edilmeden, dikkati başka yerlere çekmeye ve ağlayanı susturmaya çalışmadan özgürce gerçekleştirilmesi gereken bir eylem olduğunu nereden öğrendim?



Bu gece dönüp altını çizdiğim satırları yeniden okudum. 


İki yaş altı bebeği olanlar için yazarın diğer kitabını öneririm.



Bilinçli Bebek :: Aletha Solther

Bu kitapları okuduktan sonra ağlayan birine artık ağlamasın diye "bunda ağlayacak bir şey yok", "çok daha kötüsü olabilirdi" türü sözler söylemenin doğru olmadığını, kendini daha iyi hissedene kadar ağlamasına karışmadan onun yanında olmanın önemini anlıyorsunuz. 

Sunday, January 12, 2014

Aşkolsun Kanser!

Bugün Meral Tamer'in tesadüfen elime geçen Aşkolsun Kanser! kitabını okudum. Meral Tamer gazete okumaya başladığım yıllarda, eve giren tek gazete olan Cumhuriyet'te (12-13 yaşlarımda okumaktan zevk aldığım tek tük köşeden biri olan) Tüketici Köşesi'ni merakla takip ettiğim bir gazeteciydi. Bu ilk kitap da meme kanseri teşhisi ve tedavisi döneminde Milliyet'e yazdığı yazı dizisinin ardından çıkmış.


Meral Tamer, kitabında kanser tecrübesinin yanısıra, hayat öyküsüne de yer veriyor. Erken teşhisin hayat kurtardığı hikayeyi okuyunca yıllık rutin muayeneler konusunda ne kadar ihmalkar olduğum gerçeğiyle yüzleşmek durumunda kaldım ve 40'lı yaşların eşiğine gelmişken, rutin kontrollere (meme, rahim ağzı) bir an önce başlayıp düzenli olarak devam ettirmeye karar verdim. Ezbere işlerden kaçınabilmek için öncesinde araştırma, okuma işlerini halledip; mamografi nedir, her yıl yaptırılmalı mıdır, hangi yaş grupları için ne sıklıkta gereklidir, mamografiyi kimler yapabilir gibi hemen aklıma geliveren, düşündükçe çoğaltılabilecek soruların güvenilir cevaplarını bulduktan sonra tabii. Bunların yanısıra kanserin nedenleri konusundaki üstünkörü bilgimi derinleştirmeye başlamam da gerekiyor.

Kitapta, yazarın kızıyla ilişkisine değindiği bir bölümden alıntı yapmak isterdim ama girişte alıntı için yayınevinden yazılı izin almakla ilgili notu görünce vazgeçtim. Meral Tamer anneliğini ve kızından öğrendiklerini açıkyüreklilikle yazmış, o bölümleri birkaç defa dönüp okudum. Ayrıca yazarın kanser teşhisi sonrası hastalığına ve hayata yaklaşımının, herkes için özellikle de incir çekirdeğini doldurmayacak meseleler yüzünden karalar bağlamaya müsait bünyeler için son derece öğretici olduğunu düşünüyorum.

*



Saturday, December 21, 2013

hayata bir de onun gözünden bak


Güzel, hem de çok güzel bir kitap var: Miguel. Okudunuz mu?
Kapağından belliydi. Metne ayrı, resimlere ayrı hayran oldum.

Çocuklarla her gece bir bölüm okuyoruz. Rüya için erken, zaten arada bir kalkıp gidiyor sonra tekrar geliyor. Zamanı gelince ona tekrar okunacak, belki kendisi okur. Cem (genç çizerlerimizden) kitabın resimlerini çok seviyor. Okumadıysanız, siz de hemen bugün alıp okuyun. Hediye mevsiminde her yaş için iyi bir hediye de olur.


Her gün dışarı çıkan bir çocuk vardı 
Ve baktığı ilk şeyde  
Dönüşüverdi o nesneye

WALT WHITMAN

*
İspanyol illüstratör Javier Zabala 

Monday, December 9, 2013

istanbul yepyeni bir mahalle kazandı : ?

şehir içi dururken dağ başına mahalle mi kurulur efendim?

haber 21 ocak 1951 tarihli akşam gazetesi'nden. istanbul'un dağ başında kurulması münasebetiyle kazanmış olduğu yepyeni mahalle ise haberden 60 sene sonra bizim merkezi, sinemaya-çarşıya-pazara (= avm), işe, okula yürüyüş mesafesi; gideceğimiz hemen her yere araba yerine yürüyerek, olmadı toplu taşımayla, en çok da metro ve metrobüs sayesinde tek vasıtayla ulaşırız diye yerleştiğimiz levent. mahallenin kurulduğu tarihte, taksim'den buraya günde yalnızca 1 (yazıyla bir) adet otobüs işliyormuş. eski türk filmlerine, belki de müstakil evleriyle birlikte sakinliği ve tenhalığı nedeniyle sıkça mekan olan bu semte, dağ başındaki yerler için hep söylendiği gibi kış geceleri arada kurtlar inermiş.


istanbul'da bugün dağ başı dediğimiz yerler bakalım yarın nasıl merkezler haline gelecek diye düşünmeden edemiyor insan. şehr-i istanbul bütün şehirler gibi bir organizma ancak burası yıllar geçtikçe şekilsiz ve kontrolsüzce büyüyor, büyüdükçe de yiyip yutuyor bizi. yollarda geçen zaman, akmayan trafik, kaybolan yeşil doku, etrafı saran gökdelenler, siteler... artık sinemalarda film fragmanlarından daha uzun süren havuzlu lüks (!) site reklamları izliyoruz. haydi gidip keselim kuzey ormanlarını da, yeşil kalmış her metrekareyi budayıp kuşa çevirelim, sitelerle, avmlerle donatalım dört bir yanı. çatılarını falan yeşillendirebiliriz, onu unutmayalım bakın çünkü yeşil(lik) önemli.


*
gazete haberi twitter'dan, farklı zamanlarda görüp sakladığım aşağıdaki fotolar da öyle. kaynakları için altyazılara tık.


bu bölgede, şimdi ilginç bir şekilde, istanbul'daki diğer pek çok semtin aksine çok sayıda ağaç var. oysa ne kadar kıraçmış o zamanlar. o döneme kısacık da olsa ışınlanıp, ilk sakinlerinin mahalleye yerleştiği günlerde bu sokaklarda dolaşmayı çok isterdim.




*

gündüz vassaf'tan eski levent

"Kızım deli misin demişler anneme, hiç oralarda oturulur mu?
Hakikaten öyle demiş olabilirler mi?  

İstanbul'un ilk planlı konut alanı 1.Levent'in yapıldığı, evlerin Emlak Kredi Bankası tarafından satışa çıkarıldığı 1940ların sonunda insanlar birbirlerine böyle laubalice hitap edebilir miydi emin değilim. Annemin bana söylediklerini ancak günümüzün diliyle hatırlayabilmenin mahkumuyum.
....
Anneme Levent'te ev almak istedi diye deli demiş olabilecekleri şüpheli. Şüpheli ama Haliç manzaralı Tepebaşı'ndaki Başar Apartmanı'ndan taşınmak istemek de dünya imparatorluklarına pay-i taht olmuş, asırlardır başka diyarlardan insanların fethetmeye can attığı İstanbul'u terk etmek demekti.
...
O yıllarda bugün gazetecilerimizin hatta sosyologlarımızın cahilce varoş dediği gecekonduların bile olmadığı İstanbul'da bırakın karın ilk düştüğü dağ başındaki Levent'i, Mecidiyeköy, dut ağaçlarının kokularının yayıldığı, sütün sağıldığı, insanların çardakların altında toplaşıp sohbet ettiği bir köydü. Levent'in kimilerine hiç de şık gelmeyecek anlamı bile buralara taşınmamaları için bir neden olabilirdi."
...
Levent'te evlerin deniz manzaralı olduğuna kim inanabilir ki bugün?


gündüz vassaf, leventname 

*

"Levent Mahallesi'ni 1940ların sonunda Emlak Kredi Bankası inşa etti. Kaliteli malzeme  kullanmış olacaklar ki bugün ustalar kiremitlerin, pencere kollarının, su tesisatının sağlamlığına şaşıp duruyorlar. Evler satışa sunulduğunda yoğun bir talep olmadığını hatırlıyorum. Dağ başı, kurtlar iner diye pek ilgilenen  yoktu. Oysa satış koşulları çok uygundu. 20 bin liraya  ,  20 yıl taksitle bahçe içinde evler.
...
"Bugünkü çıplak haline, dağ başında her şeyden, her yerden uzak olduğuna bakma" demişti. "Buranın istikbali var, evler de henüz tamamlanmadığı için istediğin evi alabilme fırsatın var."
...

İlk yıllarda Taksim'de günde bir otobüs Levent'e kalkar dolmuşlar Şişli'den öteye gitmezdi. Mecidiyeköy gerçekten bir köydü, Etiler yoktu. Levent'ten sonra toprak yol devam eder, çilek tarlalarından geçer, on onbeş dakikalık yürüyüşten sonra bugün Boğaziçi Üniversitesi'nin olduğu yerdeki domuz çiftliğine varılırdı. Levent'in devamının önemli bir kısmı da askeri bölgeydi.
...

Tuesday, December 3, 2013

dünya vatandaşı :: o. henry

bu gece yıllar sonra yeniden o. henry öyküleri okuyacağım. en son öğrenciyken okumuşumdur herhalde. o. henry'nin sürprizli öykülerini o zamanlar çok severdim. geçen ay tüyap'ta bu kitaba rastlayınca içimden yeniden okumak geldi. orada güzel kapağı görünce dayanamayıp biraz karıştırdım, hep bildiğim öyküler, unutmamışım. birilerine vermiş olmalıyım, kütüphanemde o. henry'nin kitapları durmuyordu. eskiden okuduğum kitaplara bir daha dönmek isteyeceğimi düşünmezdim ama insan ilk kez okunmayı bekleyen onca kitaba rağmen bazı kitapları ikinci, üçüncü defa okumak isteyebiliyormuş, onu da yeni yeni anlıyorum. neyse, kısa bir tereddütten sonra aldım işte, hadi başlayım artık.


sormadan gitmeyim: siz hangi kitapları okuyorsunuz bugünlerde?

Monday, November 18, 2013

Günümüz çocukları eskilerinden beter mi?



geçenlerde evde ne okusam diye bakınırken ne zaman aldığımı hatırlamadığım bir çocuk gelişim kitabı gözüme çarptı. "ne zaman aldım bunu, gene tırıvırı bir şey herhalde" diyerek umutsuzca kapağını kaldırdım ve az yazılı bol çizimli ilginç bir kitapla karşılaştım. allah allah, ne zaman, nereden aldım, hiç bilmiyorum, neyse zaten bu sıralar hatırlayabildiğim şeylerin sayısı gitgide azalıyor. yorgunluktandır deyip geçmeye çalışsam da hafızama neler olduğunu merak ediyorum doğrusu.

kitap için TIK






bu kitapları yıllardır artık okumayacağım deyip dursam da dayanamayıp yine okuyorum. iyi de geliyor, yatmadan önce en az 15 dakika + sabah yataktan çıkmadan önce bir 10 dakika okuduğum takdirde okuduklarım günü daha sabırlı  şekilde geçirmeme yardım ediyor. sabrı, "ver allah'ım ver" diye mumla aradığım bugünlerde nerede bulabileceksem gidip oradan almam lazım. işte çocuk gelişimi kitaplarından vazgeçemeyişim bu yüzden. size garip gelebilir ama çocukların henüz ve hala çocuk olduklarını unuttuğum anları böylece asgari noktaya indirmiş oluyorum. kitap çocukların okul öncesi yıllarına odaklanarak bu zorlu dönemde sık yaşanan sorunlar için pratik çözüm önerileri içeriyor. illa ki okunmalı diyemeyeceğim ama ilk yıllarda yaşanan kriz halleri için anne babaya iyi gelmesi muhtemel yalnız değilim duygusu (bütün çocuklar benzer yaşlarda üç aşağı beş yukarı benzer şeyleri yaparak büyüyorlar. tavuğun komşuya kaz göründüğü gibi benimkiler keçi onlarınkiler kuzu falan değil ya da yaramazlık diye düşündüğüm halleri benim bir suçuma ceza olarak tepeden gönderilmedi) ve basit çözümler için isterseniz alın. parkta, yolda rahat okursunuz.




kitaptan

"Günümüz çocukları, öfkelerini, eskilere nazaran daha rahat gösterebiliyor gibi görünüyorsa bunun sebebi daha çok uyaran, daha çok seçim ve düşkırıklığıyla karşılaşmalarıdır.

Eskiden çocuklar süpermarketlerde çıngar çıkarmazdı çünkü eskiden süpermarketler yoktu. Televizyonu kapatınca yaygara koparmazlardı çünkü televizyon yoktu. Eskiden çocuklar en sevdikleri kahvaltı gevreğini unuttuğunu annelerinin kafasına kakmazdı çünkü o zamanlar kahvaltı gevrekleri de yoktu. Ne bu kadar seçenek vardı ne de bu kadar seçim olasılığı.

Bangladeşli veya Sudanlı çocukların bu kadar tutturmadığı kesin ama daha düşünceli ya da uslu oldukları için değil. Bunun tek nedeni tüketime dayalı bir toplumda yaşamamaları ve kahvaltıda gevrek yemeye alıştırılmamaları.

Değişen çocuklar değil çevreleri. Bazen çocuklarımızın böyle hiper uyarıcı bir ortamda yaşayacak donanıma sahip olmadığını unutuyoruz.

Onları sürüklediğimiz bu çevreye verdikleri tepkilerden ötürü cezalandıracağımıza stresle baş etmelerine, bilgilri ayıklayabilmek için "geliştirmelerine" yardımcı olmalıyız."

*

Wednesday, November 13, 2013

bu hafta

bu filmi gördüm. film kafamda dönmeye devam ediyor. ah mine'l-aşk.



başka sinema'yı duydunuz değil mi? beyoğlu sineması'nın fuayesi bugünlerde başka sinema sayesinde festivallerdeki gibi kalabalık. bu da bir nevi festival. bu ay hayatboyu ön gösterimine ve adele'e (mavi en sıcak renktir) gittim. bir de frances ha'ya gitmek istiyorum, umarım devam eder. aralık ayı programı da gayet sevindirici. takip edin, kaçırmayın. anadolu yakasında iki sinemada ve ankara'da da var.

... İstanbul’da üç, Ankara’da bir salon olarak faaliyete giren oluşum, her şeyden önce festivallerde hıncahınç dolan fakat piyasa gösterimlerinde nedense ışıltısı sönen ilginç küçük filmlerin, farklı hikayelerin, dev yapımlarla yarışamayacak yapımların pırıltısının yaşamasını sağlayacak... fatih özgüven/asgari seyirci mutluluğu...


bu kitabı hayal ettiğim gibi bir oturuşta olmasa da okudum ve yazarın yeni kitabını beklemeye başladım. yalçın tosun'un öykülerindeki tekinsiz havayı seviyorum.



kapağından etkilenerek aldığım büyükler ölünce toprağa gömülür'ün sonuna geldim. kapağının vaadettiği kadar iyi bir kitap. '60larda eskişehir'de yaşayan cem yaşlarında bir çocuğun gözünden aile ve hayat. kimileri çocukluğa özenir; ne güzel, dertsiz tasasız bir dönem der, öyle mi gerçekten? ben hiç özlemem hatta çocukluğumu hatırlamak bile istemem. çocuk olmak kolay bir şey değil.



arkadaşımın gönderdiği link sayesinde çok güzel bir blog keşfettim: okuyan kadınlar.


Monday, November 4, 2013

keşke bir öpüp koklasaydım :: geride kalan aileler 12 eylül'ü anlatıyor


kitabın "çocuklar" başlıklı ilk bölümünde 12 eylül darbesi nedeniyle aileleri parçalanan, anne babalarından uzak büyüyen çocukların hikayeleri yer alıyor. bugün bu çocukların çoğuyla aynı yaşlardayım. o korku döneminden hatırladıklarım: o sene okula başladığım, televizyonda, evlerde, her yerde kenan evren. sadece konuşulanları duyuyorum, bir anlam veremiyorum, neyi kime söylememem gerektiğini bilmiyorum ama yine de sıkı sıkı tembihleniyorum "hayır dediğimizi kimseye söyleme sakın. bu konularda konuşmak yok."

babası gözaltına alındığında 5 yaşında olan 1975 doğumlu deniz erdem'in anlattıklarından:

"...
Seni besleyen tek şey bu hayatta: sevgi ve yaşama tutunmak, bir de güven duygusu ve adalet hissi. Bence insanı ayakta tutan en önemli şeylerden biri adalet kavramı, değeri ama bu değerden yoksunuz. 12 Eylül sürecinin en büyük sorunlarından biri zaten bu, o haksızlığa uğramışlığın bir şekilde çözülebilmesi için senin adaletle yüzleşmen ve adil süreçle karşılaşman lazım, hakkının teslim edilmesi gerekiyor ama bu hak teslim edilmek yerine yok sayılıyor ve sen sanki bunları yaşamamışsın, dünya ya da Türkiye bunları yaşamamış gibi bunlar hasıraltı ediliyor.

Dolayısıyla bireysel bir yolculuğa dönüştü sonrası, kendini var etme, ayakta kalma yoluna. Bunun için de eski değerleri yıkıp kendi değerlerimi, kim olduğumu yeniden yaratma süreci başladı. Gerçeği bulmak dediğim şey o. Ben o gerçekle bağlantımın kopması hikayesine çok önem veriyorum. Çünkü insanın, sonradan öğrendiğim en temel şey, kendiyle bağlantısının yolu, o hakikatten geçiyor. Kendi içinde hakikati, hakikat dediğim şey ise kişinin sadece hissettiği, o anda olan şey neyse onu hissedebilmek. Onun yerine bir şey koymadan yaşayabilmek ama ben hayatta kalma yolu olarak sahte bir kimlik yarattığım için bunu yıkmam ve gerçek acıyla, içerde olup bitenle yüzleşip bunu ifade etmem gerekti. Bu da bayağı uzun zamanımı aldı.

(...)

Bir de toplumsal olarak, Türkiye olarak bu toprakların temizlenmesi için sadece bu dava değil, Maraş, Diyarbakır Cezaevi'nde yaşananlarla, birçok tarihi, 6-7 Eylül'ü de katabiliriz bunun içine, yüzleşilmesi gerekiyor. Bunlarla yüzleşilmeden, insanların yaraları iyileşmeden ileriye adım atılamayacak. Çünkü bunlar devrediliyor. Hala biz, Ermenilere yapılan soykırım mıydı, değil miydi konuşmaları yapıyoruz. Bir tanesi de dönüp ne oldu yani, ne yaşandı ve bunun için ne yapılabilir, bu süreç için başka türlü katkıda nasıl bulunulabilir diye bakmıyor. Hala soykırım mı değil mi tartışması yaşıyoruz. Bu devam edecek kabul edilmediği sürece. Birilerinin acılarına dönüp bakmadığımız sürece. Ancak süreci benim gibi yaşamamış birine, o dönem farklı politik görüşü olan insanların çocuklarının acısına da dokunduğumda iyi bir şeyle sonuçlanacak. Çünkü o zaman sistemli bir şekilde aynı şeye maruz kaldığımızı göreceğiz aslında. İnsanlığımızla bir araya geleceğiz. Bu topraklar o zaman toplumsal travmalarından özgürleşecek."

sf. 95, sf.102

*
Tüyap İstanbul Kitap Fuarı'nda:


Monday, October 14, 2013

dokunma dersleri


yalçın tosun'un iki kitabını üstüste okuduğumdan bu yana yeni kitabının çıkmasını bekliyordum. kitabın bu hafta raflarda yer alacağını geçen hafta twitter'dan duyurmuştu. dün gördüm, aldım. kapağı çok beğendim. şimdi kitaba başlamak için zaman kolluyorum. tek başıma sakin bir yerde oturup kitabı elimden hiç bırakmadan okumayı hayal ediyorum. 

beklediğin kitabın çıktığını gördüğün an bir mutluluksa, onu okuyacağın anları düşlemek de başka bir mutluluk.

*


Wednesday, October 2, 2013

günah keçisi


... Yaptıklarımızın tüm sorumluluğunu üstlenmeye çok da yaklaşmış görünmüyoruz ve her zaman suçlanacak biri, bir günah keçisi bulabiliyoruz. (...) Her zaman diliminde bir günah keçisi bulunuşuna dair akla uygun bir açıklama mevcuttur. Oysa içten içe her birimiz, bütün sorumluluğu yüklediğimiz günah keçisinin masum olduğunu biliriz. (arka kapaktan)

*

Thursday, September 12, 2013

Tuesday, August 6, 2013

çakma anne



tam yatmaya hazırlanırken baktığım e-postalar içinde bir link. beni mi anlatıyor aceba konu başlığı ile polente tarafından gönderilmiş. çakma anne ibaresini görünce cevabım hazırdı: yok canım sen çakma anne değilsin, bildiğin standart, gerçek annesin işte, 7/24 cinsinden üstelik ama sonra linki tıkladım ve yeni çıkan kitabı gördüm, arka kapağı okuyunca evet dedim, sen çakma annesin ve ben de öyleyim, oleyy literatüre geçtik, artık bir adımız da var.

*


"Çocuklarım günün sonunda hâlâ hayatta iseler, görevimi yerine getirmişim demektir." 
-Roseanne-

Hepsi kendince birer Çakma Anne (örnekse hepsinin çocuğuyla evcilik oynarken kendini camdan atmak istemişliği var) ve hepsi komik (örnekse içlerinden biri Conan O'Brien'ın metin yazarı) dört kadın bir araya gelip bu modern zamanlar ebeveynlik rehberini ortaya çıkardı. Kitapta her annenin bir gün tadacağı kaçınılmaz kriz anlarını sıralayıp, mümkün olan en az emekle bunların üstesinden gelmenin, yarım yamalak iş çıkartıp bunu kimseye farkettirmemenin püf noktalarını paylaşıyorlar. İşte bir kaç örnek:
- Her Hafta Sonu Saat 9'a Kadar Yatakta Kalmanın Yolları,
- On Saniye Kuralı: Yere Düşen Emzik,
- Spor Yapan Annelerle Başa Çıkmanın Yolları,
- Pazarda/Markette/Alışverişte Sinir Krizleri!

Evet, bu kadınlar sizi anlıyorlar. Küçük diktatörlerinizi tanıyorlar. Ve size yardım edebilirler. 

Not: Yanında yedek emzik taşıyanlardansanız, bu kitap size göre değil. Kusura bakmayın, öyle.

"Suç teşkil edecek kadar komik." 
-Time-


*

yasemin: şu ani patlamalarım olmasa, iyi bir anne olurdum değil mi, ne güzel?
cem: e sen zaten iyi annesin
yasemin: aaa gerçekten mi? ama ani çıkışlar, yükselen sesim?
cem: sebebi var
y: ne kadar anlayışlısın, sağol, böyle düşünmene sevindim çok.
onur: annen mükemmel anne olmaya çalışıyor cem, değil mi?
yasemin: hiç de değil, ben mükemmel anne olmaya çalışmam bir kere. "bana sağcılar adam öldürüyor dedirtemezsiniz." gibi olacak ama "bana mükemmelliyetçiyim dedirtemezsiniz", değilim çünkü, ben o kadar aptal olamam. (yoksa, yoksa?)

* 

ertesi gün :: dost acı söyler, iyi de eder.

yasemin: cem'le aramızda geçen bu konuşma üzerine onur bana mükemmel olmaya çalışıyorsun dedi ama öyle bir şey yok. mükemmeliyetçi tipler komik görünmezler mi, öyle değilim zaten... bla bla... vs vs..., değil mi ama?
şadan: senin kriterlerin mükemmel olmaya çalışan annelerden farklı ama klasik anlamda olmasa da sende de var bir şeyler...
yasemin: olamaz, yoksa, bi dakka... evet, yaa bazı konularda katıyım ve koyduğum standartları tutturamadığımda dünyayı kendime dar ediyorum, değil mi?
şadan: evet
y: belliydi zaten, mükemmeliyetçilerle bu kadar dalga geçmemden belliydi, ühüüü

*

gülin: cem nasıl geçiriyor tatili, ne yapıyor evde?
yasemin: cem zaten ev insanı, yengeç burçları böyle olurmuş, hiç sıkılmıyor dışarı çıksak bile hemen eve dönelim der, arkadaşlarıyla değil ama bizimle dışarlarda takılmaktan sıkılır bir süre sonra. lego, günde 2*45 dk ipad, kitap, ödev, çizim, rüya'yla oyun, satranç, çizgi film, arkadaş buluşmaları, basket, sinema derken geçiyor günler. 
gülin: sen oyun oynuyor musun peki hiç onunla?
y: eöööeeeee yok hayır... pek oynamıyorum aslında, film seyrediyoruz biz beraber

*

yasemin: ben aslında hep rüya'yla oyun oynamayı istiyorum, aklımdan geçiriyorum ama evdeki işlerden hiç vakit kalmıyor ki oynamaya. vakit kalmıyor.
onur: yok, o senin kendini kandırman. vakit ayırmıyorsun çocuklarla oyuna. hep ilgilisin çocuklarla ama oyuna gelince orda hiç olmadın sen. ben cem'le çok oyunlar oynardım ama şimdi ben de rüya'yla pek oynamıyorum çünkü o cem'le zamanında oynadığımız oyunları pek sevmiyor. sen oyun insanı değilsin.
y: değil miyim?
o: yok, değilsin, hiç olmadın ki...
y: evet, biliyorum. çok kötü yaaa, keşke olsaydım. olmaya çalışacağım.
o: yas, o zor biraz. o kadar da kötü bir şey değil zaten. sen hep idle parent olmaya çalıştın ama o da değilsin tam, çünkü her zaman onlarla ilgilisin, ilgin çocuklar ayaktayken hep onlarda, uzaktan uzaktan da olsa. hiç yatıp da bir şey okuyum demiyorsun.
y: demiyor muyum, diyemiyor muyum? izin vermiyor ki rüya, ne kadar isterdim... tamam, oyun oynamayı sevmiyorum ama o uyanıkken keşke bir köşede kitabımı okuyabilseydim, çok isterdim bunu. benim hiç böyle bir şansım yok. herkesin çocuğu koyun, benimki keçi... (başladık yine. hiç değişmez bazı şeyler.)

*

bunların üzerine hatırladım, cem 2 yaşındayken daha dürüstmüşüm:

alev: çocuklarla oyun oynamak önemli, sen hiç oynuyor musun cem'le?
y: valla ben oyun oynamaktan sıkılıyorum. sevmiyorum kardeşim. ama kitap okuyorum çok, öyle böyle değil çok okuyorum, o da dinlemeyi seviyor. benim sıkılmadan yapabildiğim bir şey bu, öbüründen sıkılıyorum, çocuk da anlar bunu hemen, öyle oynayacağıma kitap okurum ikimiz için de daha iyi.
alev: oyun oynamak da gerekli ama
y: oynayamam ki ben, fenalık basar.

*

bunu okumak isteyenler (yarın gidip alıcam)

bunu da sevmişti (ama olmayı başaramamıştı):

Monday, July 22, 2013

beyoğlu'nda sakin ve serin bir sabah :: spirou & le marsupilami sergisi

1938 yılında Robert Velter tarafından Belçika’da yaratılan Spirou karakteri, aralarında dahi olarak kabul edilen Jijé (nam-ı diğer Joseph Gilain) Franquin, Fournier, Tome & Janry, Yves Chaland, Yoann & Vehlmann, Emile Bravo gibi çizerlerin de yer aldığı birçok çizerin elinden geçti. 1952 yılında döneminin en yetenekli çizeri kabul edilen Belçikalı André Franquin, Spirou dizisi içinde Marsupilami karakterini yarattı. Karakterin çok çabuk benimsenmesi ile Franquin onu 1990 yılında o zamandan beri çizerliğini yapan Batem’in ellerine teslim etti. Spirou dizisi Türkiye’de Tudem Yayınları, Le Marsupilami ise 2013 yılından beri Yapı Kredi Yayınları tarafından yayınlanıyor. 3.Istanbulles Çizgi Roman Festivali çerçevesinde Spirou dizisini gerçekleştirmiş bütün çizerlerin 60 adet çizim ve paneli Fransız Kültür Merkezi’nde sergilenecek.
bugün fransız kültür'deki bu sergiye gittik. cem spirou ve marsupilami kitaplarını yakından takip ediyor. en son pazar günü yeni çıkan kara mars'ı aldırıp bir nefeste okudu. sergi haberini de heyecanla karşıladı, sabah evden çıkarken çok nadiren yaptığı bir şeyi yapıyordu, şarkı söylüyordu.


bu fotoyu çekmemi cem istedi


ben çektim diye söylemiyorum, son derece başarısız bir foto


güsel


sergi çıkışı inci'nin yeni yerine götürdüm cem'i. profiterolü kilo kaygısıyla yedim. tatlı yemiyorum, epeydir yemediğim için de artık canım hiç istemiyor. eskiden de pek düşkün değildim gerçi. o değil de, biliyorsunuz değil mi, sadece tatlıyı kesince epey kilo veriliyor. hem sağlıklı hem estetikli yani. yemeyin, yedirmeyin. yaptığımı yapma dediğimi yap. çocuklara derlerdi böyle, tam sopalık bir laf. neyse ayda yılda bir perhizi bozuyorsam gerçek bir sebebi olmalıydı ama onu bile çok istemedim valla. şimdi sırada güllaç var, haftaya.


mis sokak, 18


sonra şu seyyar çiçekçiye rastladık, fesleğen ile süs biberi aldık. iki saksıyı torbaya koyup caddeye çıktık.


böyle tatlı bir dükkan var mis sokak'ta. cem'in sıkılacağını bildiğimden girip gezemedim, aklımda.


hmm okuma listesine yazalım bunu.
yazarı şurdan hatırlıyoruz:

Thursday, July 4, 2013

Hayat ne tuhaf!

Hayat ne tuhaf! Bazı çatlakların içine insan davranışları sızıyor ve orada birikiyor. Sonra da kötü kokular yükseliyor hayatın çatlak yerlerinden, zayıf yerlerinden.


Herkes Herkesle Dostmuş Gibi, sf. 47

*

barış bıçakçı'nın kitabını tatildeyken okudum. bu kitap beni diğer kitapları, daha doğrusu öyküleri kadar sarmadı ama bundan önce okuduğum daha sonra yazılmış romanlarındaki karakterlerle, yazarın ilk kitabının satırlarında karşılaşmak şaşırtıcı bir deneyim oldu. geçen yıl geçirdiği motosiklet kazasında genç yaşta ölen seyfi teoman'ın filme uyarladığı bizim büyük çaresizliğimiz'deki çetin ile ender ve sinek ısırıklarının müellifi'ndeki nazlı ile cemil kendi romanları yazılmadan evvel bu kitabın içinde yaşıyorlarmış. ayrıca kitaptaki karakterlerden birini de hisardan ahmet'e benzettim ama o kitabın yazarı barış bıçakçı'nın birlikte şiir kitabı çıkardığı arkadaşlarından hüseyin kıyar'dı.

roman üslubu ve ankara'da geçmesi itibariyle sevgi soysal'ın yenişehir'de bir öğle vakti'ni hatırlatıyor. doğrusu benim için bir ankara romanı varsa o da okumaktan hiçbir zaman bıkmayacağım yenişehir'de bir öğle vakti'dir. bu kitabı ne zaman hatırlasam burnumun direği sızlar; öyle sevmiş, öyle soluksuz okumuştum ki derslerde sıranın altından, geceleri evde ders çalışıyorum diye masa lambasının ışığında, defterlerin arasından. en güzeli de o ilk okuyuşumdu; formalı, at kuyruklu, dizaltı çoraplı, ergen halimle tanışmam sevgi soysal'la. baskısı o günlerde tükenmiş olan kitabı bundan neredeyse 25 sene evvel tek kitapçısı olan bir taşra şehrinde nereden duyup da okumayı o kadar çok istediğimi ve ne zorluklarla bulup aldığımı bir ara anlatırım artık.  

*





Tuesday, June 11, 2013

vicdani retçiye kız verilir mi? :: asker doğmayanlar


bugünlerde elimde pınar öğünç'ün hrant dink vakfı yayınları'ndan çıkan yeni kitabı asker doğmayanlar var. röportajlarıyla, yazılarıyla ve kitaplarıyla yakından takip ettiğim bir gazeteci/yazar pınar öğünç. bu kitabını da asker milletin çoğu (en azından içten içe) asker olan evlatları olarak hepimizin okumasında sayısız fayda var.

*

"Vicdani retçilerin tuttukları aynada çok rahatsız edici bir soru sürekli altyazı olarak geçiyor: 
Onların itaatsizliği, bizim itaatimize dair ne söylüyor?

"Bir savaş düşünün kimse gitmiyor."

Düşünebilir miyiz?

Ayşe Gül Altınay'ın giriş yazısından

*

2011 yılının sonlarına doğru, herkesin "asker doğduğu" bu ülke için bir bakıma fantastik bir dönem yaşandı. Bedelli askerlik ve vicdani retle ilgili yasal düzenleme ihtimalinin çakışması, birden resmi ve gayrıresmi düzlemde zorunlu askerliğin süresine hatta alternatiflerine varan tartışmalara mahal vermişti. Kasım, Aralık ayları boyunca birçok ana haber bülteninde ilk haberlerden biri muhtemel vicdani ret yasası oldu; yazılı basın mevzuu muhtelif zaviyelerden ele aldı. Perspektif çeşitliliğinde gelinen noktayı göstermesi açısından 27 Kasım 2011'de Zaman gazetesinin Pazar ekinde çıkan bir haberi anmak iyi olacak. Başlık: "Vicdani retçiye kız verilir mi?" Ciddiyetle sorulan bu soruya ünlü-ünsüz 11 kişi, "Kapımdan içeri sokmam"dan "Kızım olmadığı için rahat konuşuyorum, ben verirdim."e uzanan çeşitlilikte cevaplar vermiş. Dört kız babası emekli öğretmen Yüksel Demir'in söyledikleri burda kayda geçsin isterim:

"Eline silah almayı reddeden insana kız verilmez mi? Bir başkasına kıyamayan, benim kızıma da kıyamaz diye düşünür, gözümü kırpmadan verirdim."

Pınar Öğünç'ün giriş yazısından

*

şimdi, benim ve arkadaşlarım için öyle olduğu için kızım için de öyle olacağını varsayıyorum, bizim buralarda kızların verilmesi - alınması artık sadece adetten yapılan bir işlem. evlenecek olan çift kararını veriyor, karar aileye tebliğ ediliyor ve sonra ailesinden ailesine değişen şekilde herkes üstüne düşen neyse onu yapıyor/yap(a)mıyor (pek farketmiyor zaten karar verilmiş), olaylar gelişiyor, izdivaç gerçekleşiyor.

zaman'da çıkan haberdeki soru bana sorulmuş olsaydı, emekli öğretmen yüksel demir'in cevabını vermek isterdim. hatta başına verilen diğer cevapların birinden küçük bir ekleme de yapayım:

kızım olduğu için rahat konuşuyorum, elini silah almayı reddeden insana kız verilmez mi? bir başkasına kıyamayan, benim kızıma da kıyamaz diye düşünür, gözümü kırpmadan verirdim.

*

kitap hakkında :: TIK

*

pınar öğünç'ün diğer kitapları

baskıları maalesef tükenmiş ama
sahaflardan (internet sahaflarına bakın), kütüphanelerden, bir yerlerden bulup okuyun.

ince iş

xox

jet rejisör

Tuesday, May 14, 2013

anne bunu nasıl yapıyor?

bugünkü okul nöbetimde bana yarenlik eden kitap: anne bunu nasıl yapıyor? son derece hafif, kısa kısa bölümlerden oluşan bir öğüt kitabı. şu anda tam da ihtiyacım olan şey. kendimi çok zorlanmadan elimdeki kitaba vereyim, yarım günlük okula alışma mesaimi sıkılmadan geçireyim, tam bak bensiz ne güzel takılıyor derken "anneee!" diye kopan çığlıkla hayalkırıklığına uğramayım, günlük hayatında olmadık zorluklarla karşılaşan tek anne bak ben değilim gibi ihtiyaçlarımı başarıyla karşılıyor. 


okula alışmaya çalışan rüya'nın yanında annesi var, peki onu okula alıştırmaya çalışan annesinin yanında? benim de yanımda onur olsaydı, bir arkadaşım olsaydı bari ama kimse yok tabii. ben bebek miyim, çocuk muyum, ergen miyim, değilim ben yetişkinim, anneyim, 2 çocuklu anneyim hem de. büyüdüm. kimseye ihtiyacım yok. 1000 kaplan gücündeki enerjimle her şeyin üstesinden gelebilirim. gelebilirim değil mi? pek sanmıyorum çünkü gelemiyorum.

hayatımın her döneminde olduğu gibi kitaplara dayanıyorum bugünlerde de. insana iyi gelecek bir kitap her zaman var, arayıp bulmak lazım. bu kitabı normal şartlar altında yeni çıkanlar arasında görmüş olsam, ebeveyn kitaplarına duyduğum ilgi epeydir sönmüş olduğundan hiç ilgimi çekmeyebilirdi, raftan alıp içine bakmayabilirdim ama tam da elimdeki bahçe annesi kitabım bitmek üzereyken bir yenisini görünce gözlerim parladı. mutlaka alın okuyun demiyorum, sadece benim karşıma doğru zamanda çıktı, onu söylüyorum.

belki bir postu sırf rüya'yı okula alıştırırken okuduklarıma ayırabilirim, o zaman bu ilk kopuş sürecinde nasıl bir tünelden geçmekte olduğumu daha iyi anlatabilirim. aslında alışma işi ikimiz için de fena gitmiyor; heyhat dakka 1 gol 1, rüya'nın okula başladığı bu yemyeşil bahar ayında, hiç beklemediğimiz anda bizi vuran bir hastalık hikayemiz oldu bile. onu da sonra anlatırım.

*

kitabın "çocukların hatırladıkları" başlıklı bölümünden:

çocuklarınıza bakmak için her gün yaptığınız şeyleri ve büyüdüklerinde hayatlarıyla ilgili neyi hatırlayacaklarını hiç düşündünüz mü? ...
...

... annemin hiç haberi yoktu ta ki 38 yaşındaki kardeşim bugün bile ne zaman yulaf kokusu alsa soğuk kış sabahları ailecek mutfakta oturmalarımızı, annemin kahkahalarını ve sevildiğini hissedişini hatırladığını söyleyene kadar.

yani biz anneler yaptığımız hangi küçük şeyin çocuklarımızın kalplerinde bir hatıra yaratacağını asla bilemeyebiliriz. çocuklarımızla vakit geçirmek ya da evle ilgili güzel hatıralarla okula göndermek için bir şeyler yapıyoruzdur belki. çabalarımızın vakit kaybı olduğunu düşündüğümüz birçok zaman olabilir, yani çabalarımızı kimsenin fark etmediğini düşündüğümüz. takdir edilmiş hissetmeyebilir ya da beklediğimiz teşekkürü alamayabiliriz. yine de bu küçük şeyleri yapmaya devam ederiz, belki de bugünün çabalarının yarının geleceğine ve muhtemelen yaşam boyu hatırlanacak bir anıya dönüşebileceğini biliyoruzdur.

Her gün çocuklarımın hatırlayacağı bir tecrübe yaratma fırsatı vardır.

Friday, April 5, 2013

alerji

benim bunlara alerjim var / astım atağına davetiye çıkaran şeyler :

* kedi :( :: burda çok büyük bir yanlışlık var
* köpek
* ot, polen :: otların üzerine uzanıp yatamıyorum, gerçi nerde uzanacak ot var ki, burda olmadığı kesin. ot demişken, dergi ot çok iyi
* lilyum denilen çiçek :: bana lilyum yollamayın!
- kimse sana çiçek yollamıyor zaten yasemin, sakin ol. 
- ofise çok gelirdi, sanki başka çiçek yok
* parfümler
* keskin kokulu deterjanlar :: ekolojik deterjanlarda sorun yok
* oda parfümleri :: sinema salonlarına sıkıyorlar bazen, ne gerek var?
* yumuşatıcılar :: kullanmayın, gereksiz. zaten tamamen çıkmıyormuş durulanınca. benim sorunum nefes yolları ile ilgili olsa da cilt için de kötü.
* açık havada yakılan sivrisinek kaçırıcı spiraller
* şarap :: max. 1 kadeh hakkım var, daha fazla içersem gelsin tıknefeslik
* kokulu ıslak mendiller
* arabalara asılan/takılan kokular :: anlaşıldı herhalde, bana kokularla gelmeyin. her türlü parfümünüz önce başımı ağrıtıyor sonra da nefesim tıkanıyor
* cafe creme :: sevmiyorum zaten. yakındaysam başkaları içince de dokunuyor. konserlerde içerlerdi bir ara. neyse ki açıkhava tiyatrosunda sigara vs. yasaklanmış. evet, açıkhavada da dokunuyordu bu meret.
* genel ve epidural anestezi :: fena, nefes sıkıntısı + bulantı + davul gibi şişip tanınmaz bir forma bürünme

deneyip gördüklerim, bir kısmı testte de çıkmıştı. deneyip göremediğim bir de at var testte çıkan, at alerjisi, duydunuz mu hiç?

*

astım ve alerjilerimle nasıl yaşayacağımı bu doktorun kitaplarını ve yazılarını okuyarak öğrendim. gittiğim doktorlar testlere tabi tuttular, reçete yazıp neredeyse hiçbir şey söylemeden beni yolladılar. sorularıma tek kelimelik yetersiz ve suratsız cevaplar, hastayla konuşup ona bilgi vermek yasakmış gibi bi haller, astım krizi geçirmekte olan bendenizi o halde hastane içinde efor testi dahil olmak üzere o tetkikten bu tahlile sürüklemeler... heeeeyyyy hey, neler gördü bu gözler... artık akıllandım, her denileni yapmıyorum, yaklaşımını beğenmediğim bir doktora bir daha asla gitmiyorum, bir dahayı geçtim daha o anda yanından ayrılıyorum. söylememe gerek yok herhalde ama eğer bir şey söylemişse, dediklerini de hiç ciddiye almıyorum. hastalanıp gittiğim doktordan aşırı bir ihtimam falan değil beklediğim; diyalog, soru varsa cevap, göz teması.

astım ve alerjileri (aslında kronik hastalığınız her neyse onu) öğrenmeden yaşamak büyük risk. alerjik bünye insana her an, her yerde sürpriz yapabilir ama öğrenebileceğimiz kadarını öğrenmenin hayatı çok kolaylaştırdığı da bir gerçek. doğru doktoru arayıp bulmak zorundayız. peki ben buldum mu? daha değil. şimdilik konuyla ilgili zihin açıcı yazılar ve kitaplar için aşağıdaki linkleri öneririm.